Chỉ cần có trên 50% vốn nhà nước sẽ là DNNN: Lo ngại nhiều hệ lụy

0
0

 - Sáng 21/5, Quốc hội thảo luận trực tuyến về Luật Doanh nghiệp (sửa đổi). Theo quy định mới tại Dự thảo, doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ sẽ được coi là DNNN. Đây là điều khoản thu hút nhiều ý kiến của các đại biểu và đáng chú ý, đa số ý kiến không đồng tình.

Cụ thể, theo quy định của Điều 88 thì khái niệm DNNN bị thay đổi và được mở rộng, bao gồm DNNN nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên.

Cho ý kiến về quy định này, đại biểu Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) cho rằng, quy định như vậy sẽ tác động tới các tổ chức quản trị, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các DN này cũng như đến việc thu hút tham gia góp vốn của khu vực tư nhân hoặc tổ chức kinh tế khác đối với DN, đến mục tiêu cổ phần hóa và thoái vốn DN.

Lo ngại việc sửa đổi khái niệm về DNNN như dự thảo sẽ liên quan tới nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội cần phải sửa đổi, bổ sung để bảo đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, đại biểu Trần Văn Tiến đề nghị cần xác định hiện tại số lượng DN mà nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên và đánh giá tác động cụ thể đến các đối tượng chịu tác động trực tiếp một cách toàn diện.

Đại biểu Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc)
Đại biểu Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc)

Liên quan đến điều này, đại biểu Phạm Thị Thu Trang (Quảng Ngãi) cho rằng, cần cân nhắc việc liên tục thay đổi khái niệm DNNN, ảnh hưởng đến tính ổn định của văn bản luật, gây ra tâm lý băn khoăn về quyền bình đẳng trước pháp luật của các DN thuộc các hình thức sở hữu và thành phần kinh tế, đặc quyền tham gia quản trị DN của các chủ sở hữu vốn khác, vì ngoài phần vốn góp của nhà nước còn có vốn các thành phần kinh tế khác tham gia.

Đại biểu Trang cũng lo ngại, nội hàm khái niệm DNNN thay đổi sẽ tác động đến quá trình cổ phần hóa DNNN, không làm giảm số lượng DNNN, chủ trương thu hút các thành phần kinh tế khối tư nhân đầu tư phát triển kinh tế.

Đại biểu Phan Thái Bình (Quảng Nam) thì cho rằng, DNNN là DN góp phần vốn lớn từ ngân sách nhà nước, do vậy việc sử dụng ngân sách nhà nước cần được quản lý và kiểm soát chặt chẽ.

Đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Giang) thì lại đề nghị bỏ hẳn các quy định về DNNN ra khỏi luật này, không nên có một chương riêng về DNNN trong luật, vì như vậy sẽ tạo tiền đề bất bình đẳng giữa DNNN với các DN do các thành phần kinh tế khác sở hữu, tạo ra sự nghi ngờ không cần thiết.

“Những vấn đề của DNNN nên quy định trong Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN và hiện đang có giá trị, nếu cần thiết thì có thể sửa luật này, như vậy sẽ hợp lý hơn.” – Đại biểu tỉnh Bắc Giang nói.

Đại biểu Đỗ Thị Thu Hằng (Đồng Nai) thì phân tích: Với việc nắm giữ trên 50% và dưới 65% của cổ đông nhà nước thì khi không được cổ đông bên ngoài đồng thuận, nghị quyết cũng sẽ không được thông qua.

Thứ hai, tại điểm 2 Điều 147 quy định các nghị quyết khác được thông qua khi được số cổ đông đại diện cho ít nhất 51% tổng số phiếu biểu quyết của tất cả các cổ đông dự họp tán thành.

“Như vậy, với quy định DNNN trên 50% vốn điều lệ thì khi đại hội cổ đông tổ chức được rồi mà khi thông qua nghị quyết cũng khó khăn, nếu có sự mâu thuẫn, sự khác biệt không thống nhất giữa cổ đông nhà nước và cổ đông khác” – ĐB Đỗ Thị Thu Hằng lưu ý.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) thẳng thắn cho biết, ông chưa đồng tình với khái niệm DNNN như dự thảo là do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, vì khái niệm DNNN đã thay đổi liên tục, không đảm bảo tính nhất quán, quy định như vậy tác động đến cách quản lý và tạo sự khác biệt của các DN với nhau.

“Tôi đề nghị nên cao hơn sẽ phù hợp với tên gọi là DNNN. Thực tế, nếu tư nhân nắm giữ hơn 49% vốn tương đương với DNNN là trên 50%, chỉ số này chênh lệch không đáng kể mà gọi là DNNN xem ra chưa hợp lý. Mặc dù DN chi phối của nhà nước nhưng hoạt động rất khó khăn, có thể sẽ không hiệu quả vì tư nhân tác động rất lớn” – Đại biểu Phạm Văn Hòa nói.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (TP Hà Nội) chia sẻ, ông “rất đồng ý” với ý kiến của đại biểu Trần Văn Lâm - Đoàn Bắc Giang là “không cần thiết phải có Điều 88”.

“Về bản chất mà nói không cần phải tách riêng như thế này. DNNN và DN tư nhân tất cả đều tuân thủ theo một luật chung. Nếu không bỏ được thì hoặc chỉ có DN có 100% vốn nhà nước mới gọi là DNNN, còn thấp hơn thì không cần và cũng không nên gọi là DNNN, vì như vậy là không đúng và nói thật là cũng chưa chắc đã hấp dẫn. Nếu Điều 88 vẫn còn thì mong Ban soạn thảo sửa Điều 88 khoản 1 mục a là DN do nhà nước nắm 100% vốn điều lệ, còn mục b chỉ viết là DN có 50% vốn nhà nước, như thế là đủ và đúng hơn” – ông Nguyễn Anh Trí đề nghị.

Đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh
Đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa)

Đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hoà) cho rằng, việc thay đổi tỷ lệ nắm giữ của nhà nước trong DN từ 100% xuống trên 50% để tái định nghĩa DN Nhà nước sẽ có nhiều hệ lụy khi thực hiện đợt này, vì sẽ ảnh hưởng quá trình cổ phần hóa, với 9 lý do quan trọng.

Một là DNNN sẽ bị điều chỉnh bởi các quy định về kiểm toán tài sản công, tài chính công;

Hai là DNNN và các công ty con của mình sẽ bị điều chỉnh bởi các quy định về quản lý vốn nhà nước tại DN;

Ba là khái niệm 50% không rõ là nắm giữ trực tiếp hay nắm giữ gián tiếp. Nếu là nắm giữ gián tiếp thì rất nhiều DN đã cổ phần hóa bỗng nhiên trở thành DNNN trở lại.

Bốn là nhà đầu tư nước ngoài sẽ rất e ngại trong việc mua cổ phần của các DNNN, nếu họ không mua trên năm 50% vốn điều lệ của DN đó do bị hạn chế, hay do không đủ tiền, hay do không muốn mua.

Năm là một DN được coi là DNNN sẽ khó tham gia đấu thầu các dự án đầu tư công.

Sáu là một cán bộ quản lý hay thành viên Hội đồng thành viên trong một DN bình thường bỗng nhiên trở thành người đại diện phần vốn góp Nhà nước có thể phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không bảo toàn vốn, kể cả vì các lý do khách quan do cố ý làm trái quy định. Thực tế cho thấy, nhiều cán bộ DNNN đã nghỉ việc xin ra ngoài làm vì các quy định quản lý vốn nhà nước và chịu trách nhiệm quá nặng.

Bảy là DNNN thì mức lương lại phải theo thang bảng lương nhà nước, không hấp dẫn nhân tài.

Tám là một DNNN sẽ được đối xử bất bình đẳng hơn so với các DN trong việc ưu đãi cho vay, cho thuê đất.

Chín là chừng nào vẫn còn phân biệt đối xử giữa DNNN và DN khác thì Việt Nam vẫn có thể thể bị coi là nền kinh tế phi thị trường, ảnh hưởng đến hệ số tín nhiệm của Việt Nam trên trường quốc tế.

“Tôi đề nghị để tránh các xáo trộn nghiêm trọng trong nền kinh tế và để giữ vững mục tiêu cổ phần hóa của Đảng, Nhà nước đã đề ra thì có thể vẫn giữ nguyên khái niệm DNNN như luật hiện nay là 100% vốn nhà nước và thực tế hoạt động trong vấn đề này trong những năm qua không có nhiều xáo trộn lớn trong nền kinh tế” – đại biểu tỉnh Khánh hòa nêu ý kiến.

Đại biểu Nguyễn Quốc Bình (TP Hà Nội) phân tích: Đã là DNNN thì không phải chỉ có cổ phần chi phối mà cổ phần chi phối đó phải quyết định được những vấn đề trọng yếu của DN, đó là vấn đề đầu tư, mua, bán tài sản, thay đổi điều lệ, thay đổi đăng ký kinh doanh, v.v..

“Tôi đề nghị chúng ta có phương án, nếu như dự thảo luật này chúng ta quyết định 65% quyền biểu quyết là quyết định được các vấn đề trọng yếu của DN thì DNNN phải là cổ phần chi phối và đạt 65% thì mới là DNNN. Nếu chúng ta chỉ quy định chung là trên 50% nhưng lại không có quyền biểu quyết những vấn đề trọng yếu của DN thì không thể nói đó là DNNN. Bởi vì, khi chúng ta đưa ra Đại hội cổ đông hay chúng ta không quyết định được những vấn đề quyết định trọng yếu của DN thì không thể coi đấy là DNNN được.” – Đại biểu Nguyễn Quốc Bình nêu ý kiến.

Ngược lại, với các ý kiến trên, đại biểu Mai Hồng Hải (TP Hải Phòng) thống nhất với dự thảo luật và cho rằng, chi phối vốn thì phải chi phối về hoạt động nên cần được tăng cường quản lý nhà nước bằng luật.

Đại biểu TP Hải Phòng đề nghị, cần bổ sung điều khoản về nguyên tắc quản lý DNNN thông qua người đại diện, thậm chí kể cả phần vốn nhà nước ở DN mà nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn.

“Nắm giữ trên 50% vốn là có quyền quyết định phần lớn khác biệt trong quản lý kinh doanh của DN thông qua nghị quyết đại hội đồng cổ đông hoặc hội đồng thành viên, hội đồng quản trị, chỉ còn một số việc cần phải trên 65% mới có hiệu lực, như thông qua điều lệ, chuyển đổi DN. Tuy nhiên, với việc nắm giữ trên 50% đảm bảo có lợi thế để quyết định và đặc biệt là hoàn toàn có quyền phủ quyết, nghĩa là có quyền chi phối đối với hoạt động kinh doanh của DN. Vì vậy, dự thảo luật quy định tỷ lệ vốn chi phối trên 50% là phù hợp.” – ĐB Mai Hồng Hải nói.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Hà Tĩnh) cũng đồng tình với dự thảo luật và lập luận của đại biểu Hồng Hải - Đoàn Hải Phòng và cho rằng, việc quy định DNNN gồm các DN do nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số vốn cổ phần của có quyền biểu quyết nhằm thể chế hóa chủ trương tỷ lệ vốn góp chi phối của nhà nước cho phù hợp với Nghị quyết Trung ương số 12.

Đại biểu Cao Đình Thưởng (Phú Thọ) cũng nhất trí với khái niệm DNNN được quy định tại Điều 88 dự thảo luật vì nó phù hợp với cách tiếp cận hiện nay trong hệ thống pháp luật về DNNN, không tạo ra sự xáo trộn cũng như tác động đến hệ thống pháp luật hiện hành.

“Với quan điểm DN do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết là DNNN, các lý lẽ do cơ quan tiếp thu đưa ra đã quá rõ ràng, không làm mất vai trò chi phối của Nhà nước, đồng thời cũng đạt mục đích kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả hơn việc sử dụng vốn, tài sản nhà nước trong các DN.” – ĐB tỉnh Phú Thọ nói.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng

Sau khi nghe các ý kiến thảo luận, giải trình về các nội dung trong Dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, mục đích quy định về DNNN lần này nhằm thể chế hóa Nghị quyết Trung ương 5 khóa XII vừa rồi, DNNN phải nắm giữ 100% vốn hoặc cổ phần chi phối.

Ông Dũng cho biết, khi soạn thảo, cơ quan soạn thảo cũng đã đưa ra rất nhiều phương án, đó là trên 35%, trên 50% và trên 65%, cuối cùng thống nhất phương án tối ưu nhất lựa chọn, đó là trên 50%, đảm bảo được quyền chi phối của nhà nước và phù hợp với các cam kết quốc tế.

“Tuy nhiên, hôm nay chúng tôi cũng nghe được rất nhiều ý kiến của các vị đại biểu, trong quá trình hoạt động của các DNNN có cổ phần chi phối này thì cần phải lưu ý những vấn đề trong cơ chế quản lý, giám sát và hoạt động. Sau khi hôm nay được Quốc hội thông qua, Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu và tiếp thu đầy đủ các ý kiến đó trong quá trình xây dựng các văn bản hướng dẫn chi tiết phần hoạt động của các loại hình DN. Theo đó có thể chia làm 2 loại: Một loại là 100% của nhà nước phải có quy định riêng, một loại là từ 50% trở lên thì có một quy định riêng, sẽ đảm bảo được các vấn đề mà các quý vị đại biểu nêu, đảm bảo hoạt động một cách bình thường và không ảnh hưởng đến các cổ đông nắm cổ phần không chi phối và vẫn đảm bảo tiến trình cổ phần hóa của chúng ta một cách bình thường.”

 

Xuân Hưng

Ý kiến bạn đọc


“EVFTA là miếng ghép giúp Việt Nam hoàn thiện dần chiến lược hội nhập”

(VnMedia) - Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, những Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), và mới đây nhất là EVFTA là những miếng ghép giúp Việt Nam hoàn thiện dần chiến lược hội nhập.

Nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 11 triệu đồng/tháng từ 1/7

(VnMedia) - Mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân sẽ được nâng từ 9 triệu đồng hiện nay lên mức 11 triệu đồng/tháng đối với đối tượng nộp thuế kể từ ngày 1/7/2020.

Tuyến cáp AAG đã được khôi phục hoàn toàn sau sự cố

(VnMedia) - Ngày 4/6/2020, theo đại diện Tập đoàn VNPT, tuyến cáp AAG (Asia America Gateway) đã được sửa chữa xong, 100% lưu lượng trên tuyến cáp được khôi phục hoàn toàn.

Dịch COVID-19: Tỷ lệ khỏi bệnh ở Việt Nam đã đạt trên 92%

(VnMedia) - Tính từ 6h ngày 16/4 đến 6h ngày 5/6 là tròn 50 ngày Việt Nam không có ca lây nhiễm COVID-19 trong cộng đồng. Tỷ lệ khỏi bệnh đã đạt trên 92%.

Giá vàng bật tăng trở lại sau nhiều phiên giảm sâu liên tiếp

(VnMedia) - Sau nhiều phiên giảm sâu liên tiếp, giá vàng tại thị trường New York trong phiên giao dịch đêm qua (4/6 - theo giờ Việt Nam) đã đảo chiều tăng trở lại hơn 12 USD/ounce.